Tweede Kamer stemt over ISDS!
Vorige week was een belangrijke week in de strijd tegen Investor-State Dispute Settlement (ISDS in de Tweede Kamer. Dankzij ISDS kunnen multinationals onze overheden in de tang nemen door te dreigen met schadeclaims als ze maatregelen doorvoeren die deze bedrijven niet zinnen. Shell, Exxon en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gebruiken dit middel nu om Nederland voor miljarden aan te klagen over het besluit om te stoppen met gaswinning in Groningen. Afgelopen week debatteerde de Tweede Kamer over deze arbitragezaken en werd er voor het eerst gestemd over een motie om alle verdragen met ISDS op te zeggen!
De NAM, een gezamenlijk onderneming van Shell en Exxon, won jarenlang gas in Groningen. Met rampzalige gevolgen: de gaswinning veroorzaakt aardbevingen, waardoor vele huizen beschadigd raken en de lokale bevolking lange tijd in angst leeft. Uiteindelijk besluit de regering - na jarenlange protesten van de Groningers - in 2018 om de gaskraan dicht te draaien. Het leed van de Groningers duurt tot op de dag van vandaag voort: vele mensen wonen nog steeds in beschadigde huizen en zitten vast in complexe bureaucratische procedures. Onlangs vond nog een van de zwaarste aardbevingen ooit plaats.
Shell en Exxon verdienden bijna 65 miljard euro aan de destructieve gaswinning in Groningen. Maar in plaatst van verantwoordelijkheid te nemen voor de schade die de gaswinning heeft opgeleverd in Groningen, klagen zij Nederland nu aan via verschillende ISDS-zaken. De bedrijven weigeren mee te betalen aan het schadeherstel en de versterkingsoperatie in Groningen en willen een hogere compensatie voor de misgelopen winst door de sluiting van het Groninger gasveld. Het is schandalig dat de bedrijven proberen om de financiële kosten van tientallen jaren gaswinning en aardbevingsschade af te wentelen op de samenleving!
Gelukkig leiden de arbitragezaken in de Tweede Kamer nu ook tot ophef. Afgelopen donderdag vond er een debat plaats in de Tweede Kamer, waarbij de arbitragezaken van Exxon en Shell een van de hoofdagendapunten vormden. Both ENDS, SOMO en Handel Anders stuurden in aanloop naar het debat een Kamerbrief om de parlementariërs informeren over de gevaren van ISDS. Tijdens het debat kon opstelling van de multinationals op brede verontwaardiging in de Tweede Kamer rekenen. Daarnaast uitten meerdere Kamerleden hun zorgen over de ondemocratische aard van de arbitragezaken - de zaken vinden plaats in geheime private arbitragetribunalen.
Ook werden er vorige week meerdere moties ingediend om het gebruik van ISDS te stoppen. Kamerleden Sandra Beckerman (SP) en Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) dienden moties in geen nieuwe verdragen met ISDS te ondertekenen, uit de bestaande verdragen met ISDS te stappen, en geschillen over het publieke belang bij de nationale rechter te laten behandelen. Hoewel de moties het allemaal niet haalden, markeren ze wel een historisch moment: dit was de eerste keer ooit dat het Nederlandse parlement zich uitsprak over alle verdragen met ISDS! Oftewel, laat dit een eerste stap zijn in een succesvolle strijd tegen alle vormen van ISDS!