Industrie- en handelsbeleid

Een kritische analyse en alternatieve

Auteurs

Guus Geurts (Platform ABC), Juan Lovera en Djuna Farjon (Handel Anders)

Datum uitgave

27 jan. 2026

Leden

Vertalingen

Samenvatting

Industriebeleid is terug. Door mondiale verschuivingen grijpen staten opnieuw naar instrumenten die dertig jaar lang ‘achterhaald’ werden genoemd: importheffingen, subsidies, exportcontroles, nationale kampioenen, grondstoffenallianties, directe investeringsprogramma´s. Wat ooit gold als economisch taboe, is nu een machtsmiddel, in Washington en Beijing, maar ook in Delhi, Brasília, Hanoi en Johannesburg.

In deze publicatie analyseren we het mondiale, Europese en Nederlandse industriebeleid in relatie tot handelsbeleid. Hoe grijpen industriebeleid en handelsbeleid steeds dieper in elkaar, welke belangen profiteren daarvan, en wie wordt ermee klemgezet? De strijd om strategische autonomie is tegelijkertijd een strijd om beleidsruimte. Om wie mag bepalen wat waar geproduceerd wordt, onder welke voorwaarden, wie de lasten draagt, en welke richting we opgaan. Europa noemt zijn koers groen, maar houdt vooral een grijs, vervuilend industrieel systeem overeind; Nederland zit daar middenin

Maar alternatieven bestaan. Rechtvaardige, haalbare alternatieven waarin industriebeleid nieuwe mogelijkheden opent in plaats van oude structuren beschermt; waarin handel duurzame ontwikkeling ondersteunt in plaats van beperkt; en waarin de industrie van de toekomst binnen planetaire grenzen past zonder dat werknemers, omwonenden of het mondiale Zuiden de prijs betalen. Dat betekent ook dat het Noorden zijn grondstoffenhonger niet langer kan afwentelen op het Zuiden. In deze publicatie eindigen we daarom met onze alternatieven voor industrie- en handelsbeleid voor een sociaal- en klimaatrechtvaardige toekomst.